Karmaşık terimler, sade açıklamalar.

İçeriğe geç
Ana Sayfa / Karmaşık terimler, sade açıklamalar.
İNCELE VE SORGULA

Karmaşık terimler, sade açıklamalar.

17 temel kavramı kısa tanımlar ve günlük örneklerle incele. Terime dokunarak ayrıntısını aç.

Hazırlayan: Mustafa GENÇAYİçerik kontrolü: 19 Ekim 2026Ücretsiz öğrenme kaynağı

Açık Ağırlıklı Model

Kısa tanım: Model parametrelerinin belirli lisans koşullarıyla erişime açılması. Tüm veri ve kodun açık olduğu anlamına gelmez.

Örnek: Ağırlıkları indirilebilen bir modeli lisansına göre yerel ortamda çalıştırma.

İlgili kavramlar: İnce Ayar

DeepSeek-R1 deposu

İlgili öğrenme yolu →

Bağlam Penceresi

Kısa tanım: Modelin tek kullanım adımında dikkate alabildiği girdi ve ilgili çıktı kapsamını sınırlayan kapasite.

Örnek: Çok uzun belgenin tümünün aynı anda işlenememesi.

İlgili kavramlar: Token

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

Büyük Dil Modeli

Kısa tanım: Büyük metin koleksiyonlarıyla eğitilerek dili işleyen ve üreten model türü.

Örnek: Verdiğin paragraf için bir özet taslağı hazırlaması.

İlgili kavramlar: Token, Transformer

GPT-3 makalesi

İlgili öğrenme yolu →

Derin Öğrenme

Kısa tanım: Çok katmanlı yapay sinir ağlarını kullanan makine öğrenmesi yaklaşımı.

Örnek: Bir görüntüde nesneleri ayırt etmeye yönelik ağ.

İlgili kavramlar: Makine Öğrenmesi

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

GEO

Kısa tanım: Üretken arama ve yanıt ortamlarında içeriğin bulunmasını ve anlaşılmasını hedefleyen görünürlük çalışmaları için kullanılan terim.

Örnek: Bir rehberde açık tanımlar, kaynaklar ve yazar bilgisi sunma; kaynak gösterilme garantisi yoktur.

İlgili kavramlar: Kaynak Politikası

GEO araştırma makalesi

İlgili öğrenme yolu →

Halüsinasyon

Kısa tanım: Modelin gerçek veya kaynakla desteklenmeyen bir bilgiyi doğruymuş gibi üretmesi.

Örnek: Var olmayan bir makaleye gerçekçi görünen atıf yazması.

İlgili kavramlar: Doğrulama

OpenAI — ChatGPT tanıtımı ve sınırlılıkları

İlgili öğrenme yolu →

Makine Öğrenmesi

Kısa tanım: Sistemin her kuralını tek tek yazmak yerine örnek verilerden ilişkiler öğrenmesini sağlayan yöntemler.

Örnek: Geçmiş örneklerle istenmeyen e-postayı sınıflandırma.

İlgili kavramlar: Derin Öğrenme

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

Prompt

Kısa tanım: Araca verdiğin istek, talimat ve bağlam.

Örnek: “Bu metni üç maddede özetle; yeni bilgi ekleme.”

İlgili kavramlar: Büyük Dil Modeli

Anthropic — Claude Academy

İlgili öğrenme yolu →

RAG

Kısa tanım: Üretimi, erişilen ilgili kaynaklarla destekleyen yaklaşım; erişim destekli üretim.

Örnek: Bir kurumun onaylı belgelerinde bulunan bilgiyle yanıt taslağı üretme.

İlgili kavramlar: Halüsinasyon

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

Token

Kısa tanım: Bir modelin girdiyi ve çıktıyı işlerken kullandığı metin parçası veya temsil birimi.

Örnek: Bir sözcüğün tek parça veya birkaç alt parça olarak işlenmesi.

İlgili kavramlar: Bağlam Penceresi

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

Transformer

Kısa tanım: Dikkat mekanizmasını temel alan bir sinir ağı mimarisi.

Örnek: Bir cümledeki sözcüklerin bağlam ilişkilerini işleme.

İlgili kavramlar: Büyük Dil Modeli

Transformer makalesi

İlgili öğrenme yolu →

Veri Gizliliği

Kısa tanım: Kişisel ve gizli bilgilerin kim tarafından, hangi amaçlarla ve koşullarla işlendiğini gözetme.

Örnek: Bir örnekten kimlik numarası ve yeniden tanımlayıcı ayrıntıları çıkarma.

İlgili kavramlar: İnsan Denetimi

NIST — AI Risk Management Framework

İlgili öğrenme yolu →

Yapay Zeka

Kısa tanım: Görevleri hesaplamalı yöntemlerle yerine getiren sistemlerin geniş araştırma ve uygulama alanı.

Örnek: Telefonunun bazı fotoğrafları benzer içeriklerine göre gruplaması.

İlgili kavramlar: Makine Öğrenmesi

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →

Yapay Zeka Ajanı

Kısa tanım: Bir amaç için araç kullanarak birden çok adımı planlayıp yürütebilen sistem yaklaşımı.

Örnek: Bir araştırmayı alt görevlere ayırıp sonuçları birleştirmeye çalışması.

İlgili kavramlar: İnsan Denetimi

NIST — AI Risk Management Framework

İlgili öğrenme yolu →

Yapay Zeka Okuryazarlığı

Kısa tanım: Yapay zekayı tanıma, amaca uygun kullanma ve sonuçları eleştirel değerlendirme becerisi.

Örnek: Bir yanıtın tarihini, kaynağını ve gizlilik riskini birlikte kontrol etme.

İlgili kavramlar: Veri Gizliliği

UNESCO — Yapay zeka etiği

İlgili öğrenme yolu →

Çok Modluluk

Kısa tanım: Metin, görüntü, ses gibi birden fazla veri türünü işleyebilme.

Örnek: Bir görselle ilgili soruyu metinle yanıtlama.

İlgili kavramlar: Büyük Dil Modeli

GPT-4o duyurusu

İlgili öğrenme yolu →

İnce Ayar

Kısa tanım: Önceden eğitilmiş modeli ek eğitimle belirli veri veya görevlere uyarlama.

Örnek: Bir modelin belirli bir çıktı üslubuna ek örneklerle uyarlanması.

İlgili kavramlar: Makine Öğrenmesi

IBM — Yapay zeka kavramları

İlgili öğrenme yolu →